Aktualności

Czego unikać po amputacji kończyny?

Amputacja kończyny wymaga przeorganizowania dotychczasowego życia – przynajmniej do momentu zagojenia kikuta i założenia protezy. Bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja rany, wprowadzenie zmian w diecie i rozpoczęcie rehabilitacji. Wyjaśniamy, czego unikać i jakie działania wprowadzić po amputacji.

Jak długo trwa leczenie po amputacji?

Amputacja kończyny to zabieg, który stosuje się w ostateczności, gdy wszystkie metody uratowania nogi lub ręki zawiodą. Czasem jest to zabieg planowany (np. jeśli amputacja jest konsekwencją nowotworu czy cukrzycy), ale zdarza się tak, że trzeba amputować kończynę nagle, np. po wypadku.

Jak długo trwa leczenie po amputacji? Z reguły zajmuje ono czas od kilku do kilkunastu miesięcy i zależy od:

• rozległości amputacji,
• rodzaju amputacji,
• ogólnego stanu zdrowia pacjenta,
• wystąpienia powikłań,
• przestrzegania zaleceń pozabiegowych.  

Czy można przyspieszyć leczenie po amputacji? Pewnych kwestii z punktu widzenia medycznego nie da się zrobić szybciej – zaprotezowanie można na przykład rozpocząć, dopiero gdy kikut jest całkowicie wygojony i zahartowany. Wtedy też zapraszamy cię do naszej pracowni, gdzie wspólnie znajdziemy najbardziej satysfakcjonujące uzupełnienie usuniętej kończyny. Ważne jest natomiast nastawienie pacjenta i motywacja do powrotu do sprawności. Pozytywne myślenie, znalezienie siły na regularną rehabilitację i wprowadzenie diety wspierającej zdrowiejący organizm to istotne czynniki sukcesu w leczeniu.

Czego unikać po amputacji kończyny – najważniejsze zalecenia

Aby jak najszybciej wrócić do pełnej sprawności, należy już na etapie szpitalnym rozpocząć stosowanie się do lekarskich zaleceń. Czego unikać?

• Ciągłego leżenia i braku ruchu

Ciągłe leżenie i pozostawanie bez ruchu nie sprzyja powrotowi do sprawności fizycznej. Nie bez powodu już w szpitalu (kilkanaście godzin po zabiegu) pacjenci rozpoczynają zaproponowaną przez fizjoterapeutów rehabilitację. Jej kontynuacja odbywa się w domu, po wypisie z placówki. Rozpoczyna się od prostych ćwiczeń, np. nauki przesiadania z łóżka na wózek inwalidzki. Wraz z postępami w gojeniu kikuta, wachlarz ćwiczeń się rozszerza.

Jeśli nie ruszasz się, narażasz się na powstawanie przykurczy (napięć tkanek miękkich). To z kolei spowalnia powrót do sprawności i… możliwość zaprotezowania. 

Zacznij więc jak najszybciej wykonywać zestaw ćwiczeń rekomendowanych przez fizjoterapeutę. 

• Rezygnacji z noszenia odzieży uciskowej

Noszenie odzieży uciskowej i stosowanie bandaży elastycznych – szczególnie na początku – może powodować dyskomfort, ale nie warto z tego rezygnować. Ich zadaniem jest przeciwdziałać obrzękowi, bólom fantomowym oraz odpowiednio uformować kikuta do umieszczenia go w protezie. Rezygnacja z noszenia uciskowej odzieży może spowodować deformację kikuta i utrudnić zaprotezowanie.

• Nieodpowiedniej diety

Unikaj wysoko przetworzonych produktów, nadmiaru cukru i tłuszczów trans. W zamian niech twoja dieta będzie bogata w białko, witaminy i minerały. Są to składniki, które pomagają w odbudowie tkanek i we wzmacnianiu układu odpornościowego. 

Osoby, które miały amputowaną kończynę w związku z cukrzycą, szczególnie uważnie powinny podejść do swojego odżywiania. Ważne jest, aby unikać (szczególnie na początkowym etapie) alkoholu, papierosów i przetworzonej żywności.

• Niewłaściwej higieny kikuta 

Higiena kikuta zaczyna się po zdjęciu szwów i wygojeniu rany (chyba że zalecenia lekarza są inne). Należy go myć przynajmniej raz dziennie, używając do tego delikatnych, niepodrażniających kosmetyków. Zrezygnuj z agresywnych środków. 

Unikaj zbyt długiego moczenia kikuta w wodzie, ponieważ zwiększa to jego podatność na uszkodzenia. Po umyciu zawsze należy dokładnie wytrzeć gojącą się ranę bawełnianym ręcznikiem – postaraj się unikać intensywnego pocierania.

• Nieodpowiedniej pielęgnacji kikuta 

Unikaj sytuacji, w których kikut będzie narażony na otarcia. Smaruj go maścią z witaminami A i D. Natomiast po odpadnięciu strupków zastosuj maść na blizny. 

Pielęgnacja kikuta, w tym hartowanie, ma ogromne znaczenie. Aby ograniczyć wrażliwość skóry na kikucie oraz przygotować go do ucisku związanego z włożeniem do protezy, zaleca się jak najszybsze rozpoczęcie jego hartowania. Polega ono na dotykaniu, głaskaniu, masowaniu ręką albo przy pomocy ściereczek czy gąbek o różnej fakturze. Możesz stosować również metodę hydrotermiczną, czyli polewając na przemian ciepłym i zimnym strumieniem wody.

• Przyjmowania leków bez konsultacji z lekarzem 

W przypadku obrzęku, zaczerwienienia, bólu czy pojawienia się wydzieliny z rany – nie stosuj żadnych maści ani tabletek bez konsultacji z lekarzem. Samodzielne leczenie może zamaskować objawy infekcji, utrudnić diagnozę i pogorszyć stan zdrowia.

Od stanu kikuta zależy to, kiedy możliwe będzie wykonanie protezy – warto więc o niego zadbać od samego początku, realizując zalecenia po amputacji przedstawione przez lekarza, pielęgniarki oraz fizjoterapeutów. Szybsze zagojenie rany po zabiegu to szybszy powrót do sprawności i normalnego funkcjonowania. Gdy tylko rana będzie zagojona, zapraszamy do konsultacji z naszymi specjalistami – stworzymy najbardziej komfortową i odpowiadającą ci wizualnie protezę, dzięki której wrócisz do normalnego funkcjonowania.