Aktualności

Grupa inwalidzka (stopień niepełnosprawności) po amputacji – klasyfikacja

Grupa inwalidzka to dawne określenie – wciąż funkcjonujące w potocznym języku – stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie o grupie inwalidzkiej stanowiło podstawę do ubiegania się o różnorodne formy wsparcia i ulgi przewidzianych dla osób z niepełnosprawnościami. W 1997 roku zastąpiono dawny system analogiczną klasyfikacją, zgodnie z którą orzeka się o stopniu niepełnosprawności.

Jak załatwić grupę inwalidzką?

Zgodnie z polskim ustawodawstwem osoby niepełnosprawne to te, których fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych. Przyczyną takiego stanu rzeczy mogą być różne problemy zdrowotne, np. przewlekłe, wielonarządowe choroby, całościowe zaburzenia rozwojowe, poważne schorzenia neurologiczne, zaburzenia dotyczące zmysłów, choroby psychiczne. Jednym ze wskazań do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności są upośledzenia narządu ruchu, w tym – stany po amputacjach.

Aby ubiegać się o grupę inwalidzką po amputacji  i związane z nią przywileje, należy przede wszystkim wystąpić o orzeczenie o niepełnosprawności, ponieważ sam fakt amputacji nie daje dostatecznej podstawy, by uznać daną osobę za niepełnosprawną. Taką podstawę stanowi dopiero naruszenie sprawności utrudniające w sposób istotny pracę czy codzienne funkcjonowanie. Orzeczenia o niepełnosprawności wydawane są – na wniosek zainteresowanego – przez powiatowe lub miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (jako druga instancja w przypadku odwołania – wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności).

Jakie wyróżnia się rodzaje grup inwalidzkich?

Wyróżnia się nie tylko wspomniane już rodzaje niepełnosprawności (czyli dokonuje się podziału ze względu na przyczynę – niepełnosprawność ruchowa po amputacji ma symbol 05-R), ale też ich stopnie: znaczny, umiarkowany i lekki. Klasyfikacja ta jest analogiczna do dawnego podziału na grupy inwalidzkie. I stopień niepełnosprawności, czyli znaczny, tożsamy jest z dawną I grupą inwalidzką, i tak dalej.

Zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności kwalifikują wnioskodawcę do danej grupy niepełnosprawnych w oparciu o:

• zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia,
• dokumentację medyczną (np. karty informacyjne leczenia szpitalnego, wyniki badań obrazowych itp.),
• inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności (np. opinię psychologa).

Od tego, jaki stopień niepełnosprawności orzeknie komisja, zależy zakres świadczeń, jakie przysługują osobie po amputacji.

Jakie są stopnie niepełnosprawności?

Osoby z dawną I grupą inwalidzką, czyli ze znacznym stopniem niepełnosprawności, to te, które nie są w stanie samodzielnie egzystować. W celu pełnienia ról społecznych wymagają stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób. Nie są zdolne do pracy albo zdolne do niej jedynie w warunkach pracy chronionej.

Umiarkowany stopień niepełnosprawności, czyli niegdysiejsza II grupa inwalidzka, obejmuje osoby, które potrzebują okresowej lub częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Są zdolne pracować na stanowisku przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności.

Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności (III grupa inwalidzka) to te, które mogą samodzielnie funkcjonować i podejmować pracę, lecz ich sprawność jest obniżona w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba w pełni sprawna, co może wymagać pewnych dostosowań w postaci zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne lub inne środki pomocnicze.

Jakie ulgi i uprawnienia przysługują grupom niepełnosprawnych?

Wszystkie stopnie niepełnosprawności (u dorosłych i młodzieży po 16 roku życia) uprawniają do korzystania z licznych ulg i przywilejów. Należą do nich m.in.:

• wsparcie finansowe z środków PFRON, m.in. ma zakup nowoczesnej protezy, wózka czy oprzyrządowania do posiadanego samochodu,
• ulgi podatkowe dotyczące zakupów, np. związanych z adaptacją mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej,
• ulgi komunikacyjne (w komunikacji miejskiej, kolejowej, lotniczej…),
• karta parkingowa,
• rabat na usługi telekomunikacyjne,
• wsparcie w miejscu pracy (np. skrócony czas pracy, dodatkowy urlop rehabilitacyjny),
• zasiłki (rehabilitacyjny, pielęgnacyjny, renta socjalna).

Zakresy ulg i uprawnień dla osób należących do poszczególnych grup inwalidzkich różnią się w zależności od stopnia niepełnosprawności. Najwięcej przywilejów przysługuje osobom z I stopniem niepełnosprawności.